การเลือกซื้อ Fan & Heatsink
|
|
เทคโนโลยีและการเลือกซื้อ
คุณสมบัติ เทคโนโลยีและการเลือกซื้อ รุ่นและยี่ห้อที่น่าสนใจ
ระบบการทำงานของการระบายความร้อน
ในการระบายความร้อนของอุปกรณ์ระบายความร้อน
มีขั้นตอนอยู่ 3 ขั้นตอน คือ การนำความร้อน
(Conduction), การพาความร้อน (Convection)
และการระบายความร้อน
(Radiation)
Heatsink ที่ติดกับซีพียูที่กำลังทำงานอยู่ ซึ่งจะเกิดการส่งผ่านความร้อนจากพื้นผิวสัมผัสของซีพียูไปยังพื้นผิวสัมผัสของ Heatsink หรือถ้าเป็นกรณีที่ใช้การระบายความร้อนด้วย Water Cooler พื้นผิวที่สัมผัสกับซีพียูก็จะเป็น Water Block (หรืออาจจะใช้อุปกรณ์ที่เรียกว่า Thermo Electric ขั้นระหว่างซีพียูกับ Water Block) กระบวนการที่มีการส่งผ่านความร้อนจากพื้นที่หนึ่งไปยังอีกพื้นที่หนึ่ง จะเรียกกระบวนการนี้ว่า การนำความร้อน (Conduction)
เมื่อมีการนำความร้อนจากซีพียูเข้าไปยัง Heatsink หรือ Water Block แล้ว กระบวนการในการระบายความร้อนถัดไปที่จะเกิดขึ้นก็คือ การพาความร้อน (Convection) ซึ่งจะเป็นการถ่ายเทความร้อนโดยมีสื่อเป็นตัวพาความร้อน สื่อในการพาความร้อนนี้จะมีการเคลื่อนไหวอยู่ตลอดเวลา ซึ่งอาจจะเป็นอากาศหรือน้ำก็ได้
ในกรณีที่เป็นการระบายความร้อนด้วยอากาศ ก็คือ การระบายความร้อนให้กับซีพียูโดยใช้ Heatsink และพัดลม ความร้อนที่ Heatsink จะถูกถ่ายเทออกภายนอกโดยมีอากาศที่เกิดจากการเป่าของพัดลมเป็นตัวพาความร้อนออกไป แต่ถ้าเป็นการระบายความร้อนด้วย Water Cooler ความร้อนที่ Water Block ได้รับมาจากซีพียูก็จะถูกถ่ายเทโดยใช้น้ำเป็นตัวพาความร้อน
สำหรับการแผ่ความร้อน (Radiation) ก็คือกระบวนการที่ความร้อนแผ่ออกมาจากวัสดุที่มีความร้อน ซึ่งวัสดุแต่ละชนิดก็จะมีความสามารถในการแผ่ความร้อนที่แตกต่างกัน รวมทั้งสีสันของวัสดุก็จะมีผลต่อความสามารถในการแผ่ความร้อนด้วย
ลักษณะของ Heatsink
ที่ดี
การระบายความร้อนจะสามารถทำได้ดีหรือไม่นั้น
ปัจจัยที่สำคัญอย่างหนึ่ง
ก็คือ Heatsink
ที่ใช้ได้รับการออกแบบมาดีหรือไม่
โดยหลักการออกแบบ Heatsink
ผู้ผลิตจะเน้นที่ลักษณะของคลีบและวัสดุที่นำมาใช้
ลักษณะของ Heatsink ที่ดีจะต้องมีพื้นผิวที่สัมผัสกับอากาศได้มากที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ เพื่อให้สามารถระบายความร้อนได้ดีที่สุด ซึ่งผู้ผลิตก็ได้การออกแบบคลีบของ Heatsink ออกมาในรูปแบบต่าง ๆ กัน นอกจากนี้ Heatsink ไม่ควรจะมีน้ำหนักมากเกินไป เพราะอาจจะทำให้แรงกดทับที่หนักเกินไปของ Heatsink ทำให้ซีพียูเสียหายได้ ซึ่งทาง AMD เองก็ได้แนะนำผู้ใช้ที่ใช้ซีพียู AMD ที่เป็น Socket 462 ว่าควรจะใช้ Heatsink ที่มีน้ำหนักไม่เกิน 300 กรัม
วัสดุที่นำมาทำเป็น
Heatsink
ก็เป็นสิ่งที่ควรพิจารณาด้วย
วัสดุแต่ละชนิดจะมีความสามารถในการนำความร้อนที่แตกต่างกัน
วัสดุที่สามารถนำความร้อนได้สูงสุด
ก็คือ เงิน
ซึ่งมีความสามารถในการนำความร้อนเท่ากับ
422 W/mK รองลงมาคือ ทองแดง (402 W/mK),
ทอง (298 W/mK), อะลูมิเนียม (226 W/mk),
เหล็ก (73.3 W/mK) และตะกั่ว (34.8 W/mK)
ในปัจจุบันผู้ผลิตโดยส่วนใหญ่จะผลิต
Heatsink
โดยเลือกใช้วัสดุที่เป็นอะลูมิเนียม
ทั้งนี้เพราะสามารถผลิตได้ง่ายและมีต้นทุนต่ำ
ในระยะหลังก็เริ่มจะมี Heatsink ที่ทำจากทองแดงให้เห็นกันมากยิ่งขึ้น แต่อาจจะมีเห็นจำหน่ายน้อยอยู่ ทั้งนี้เพราะการผลิต Heatsink ทั้งอันที่เป็นทองแดงจะผลิตได้ยากและต้นทุนสูง ทำให้ไม่คุ้มค่ากับค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้น จึงมีผู้ผลิตบางรายที่ผลิต Heatsink โดยใช้วัดสดุที่เป็นทองแดงเฉพาะบริเวณด้านใต้ของ Heatsink หรือบริเวณที่สัมผัสกับซีพียูเท่านั้น เพื่อให้ทองแดงดูดความร้อนจากซีพียู ในขณะที่อะลูมิเนียมทำหน้าที่ระบายความร้อนออกไป Heatsink ที่ทำอะลูมิเนียมทั้งหมดโดยมีเฉพาะด้านใต้เป็นทองแดง จึงนับว่าเป็นตัวเลือกที่น่าสนใจ
พัดลมระบายความร้อน
พัดลมที่ใช้ในการระบายความร้อนโดยส่วนใหญ่จะแบ่งออกเป็น
2 ประเภท คือ พัดลมแบบ Sleeve
Bearing และแบบ Ball Bearing
พัดลมแบบ Sleeve Bearing จะใช้ระบบการหมุนของเพลามอเตอร์ภายในวงแหวนที่มีน้ำมันหล่อลื่นอยู่ภายใน พัดลมแบบนี้ถึงแม้จะมีข้อดีอยู่บ้างตรงที่ราคาถูกและเสียงขณะทำงานเงียบกว่าแบบ Ball Bearing ก็ตามแต่คุณภาพและความทนทานในการใช้งานอาจจะไม่ค่อยดีเท่าใดนัก
พัดลมแบบ
Ball Bearing
ใช้ระบบการหมุนของเพลามอเตอร์ภายในวงแหวน
โดยมีลูกเหล็กขนาดเล็กจำนวนมากล้อมรอบเพลามอเตอร์
ทำให้พัดลมสามารถหมุนได้แรงและนุ่มนวลกว่าพัดลมแบบ
Sleeve Bearing พัดลมแบบ Ball Bearing
อาจจะมีราคาแพงและมีเสียงที่ดังกว่าแบบ
Sleeve Bearing
แต่คุณภาพและความทนทานในการใช้งานแบบ
Ball Bearing จะดีกว่า
ปริมาณความแรงของพัดลม
ในการวัดประสิทธิภาพของพัดลม
จะดูที่ปริมาณลมที่พัดลมสามารถทำได้
ซึ่งจะมีหน่วยเป็น CFM
(Cubic Feet per Minute)
สำหรับหน่วยแบบเมตริกจะเป็น
m^3/min (Cubic Meters per Minute)
โดยทั่วไปแล้วพัดลมขนาด 50 x 10 มม. ที่ใช้สำหรับซีพียูจะมีปริมาณของลมเท่ากับ 10 CFM, พัดลมขนาด 60 x 25 มม. จะอยู่ในช่วงระหว่าง 20 - 30 CFM, พัดลมขนาด 80 x 25 มม. อยู่ในช่วงระหว่าง 30 - 40 CFM และพัดลมขนาด 120 มม. สามารถทำได้มากกว่า 100 CFM
ข้อพิจารณาในการเลือกซื้อ
การเลือกว่าจะใช้ Heatsink และพัดลมแบบใดดี ที่ระดับราคาเท่าใด ให้พิจารณาจากซีพียูที่คุณใช้และลักษณะในการใช้งานเป็นหลัก
ถ้าใช้ซีพียูของ AMD ที่เป็น Duron หรือ Thunderbird ซึ่งต้องการการระบายความร้อนที่ดีสักหน่อย ก็ต้องเลือก Heatsink และพัดลมที่คุณภาพระดับปานกลางจนถึงดีมากมาใช้งาน แต่ถ้าเป็นซีพียู Pentium III ของ Intel คุณอาจจะไม่ต้องใช้ Heatsink ที่มีคุณภาพมากนักก็ได้
อีกกรณีหนึ่งสำหรับผู้ที่ต้องการโอเวอร์คล็อกความเร็วซีพียูให้สูงขึ้น
ก็ต้องเลือก Heatsink
ที่มีคุณภาพในระดับดีจนถึงดีมาก
โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้ที่ต้องการโอเวอร์คล็อก
ซีพียู Duron
ขึ้นไปที่ความเร็วสูง ๆ
ก็คงต้องลงทุนกับ Heatsink
และพัดลมมากหน่อย
การเลือก Heatsink ที่มีคุณภาพ ก็ให้พิจารณาจากคลีบของ Heatsink เป็นหลัก โดยเลือกตัวที่มีพื้นที่ของคลีบมากที่สุด เพื่อให้สามารถระบายความร้อนได้ดี ส่วนพัดลมให้เลือกที่เป็นแบบ Two Ball Bearing หรือ Dual Ball Bearing โดยสามารถดูได้จากบนตัวพัดลม ซึ่งโดยส่วนใหญ่จะมีเขียนบอกไว้
โดยทั่วไปพัดลมที่มีคุณภาพที่สามารถเป่าลมได้แรงมักจะมีเสียงดังสักหน่อย แต่เสียงที่ดังควรจะต้องเป็นเสียงของลมเท่านั้น ไม่ควรที่จะเป็นเสียงดังของมอเตอร์ วิธีการทดสอบพัดลมว่ามีคุณภาพดีหรือไม่ ให้ลองเสียบสายไฟแล้วนำพัดลมวางบนฝ่ามือ ถ้าเป็นพัดลมที่มีคุณภาพดีจริง ๆ จะต้องวางบนฝ่ามือได้ค่อนข้างนิ่งโดยไม่มีอาการสั่นเกิดขึ้น
